MỘT ĐỜI BA TÊN

Ta bị nhốt trong lao tới ngày thứ bốn mươi ba thì công văn phê chuẩn của Hình bộ tới.

Tội giả danh nhập tịch, dùng hộ tịch giả tham gia xử lý quân hộ và sổ lương: đ.á.n.h tám mươi trượng, lưu đày ba nghìn dặm.

Ngục tốt tới đo xiềng chân, còn hỏi trên đường có cần thêm một chiếc áo dày hay không .

Ta nói không cần.

Hắn nhìn ta .

“Nơi lưu đày rất xa, mùa đông có thể c.h.ế.t cóng.”

Ta ăn sạch bát cơm tù rồi không nói nữa.

Hắn cất thước đi ra .

Ban đầu Thôi Cảnh Hành còn tới vài lần .

Ngày thứ bảy, khi hắn vào lao, sắc mặt rất trầm.

“Kinh thành muốn dừng việc thanh tra hộ tịch ở ba châu.”

Ta ngẩng đầu.

“Vì ta ?”

“Bọn họ đang lấy vụ án của ngươi làm cớ.”

Thôi Cảnh Hành đặt một bản sao tấu chương lên bàn.

“Bọn họ nói người chủ trì việc thanh tra hộ tịch bản thân cũng giả danh nhập hộ, vậy những sổ mới của ba châu cũng không thể tin.”

Ta nhìn một lúc.

“Ngài phải về kinh?”

“Ngày mai đi .”

“Về làm gì?”

Hắn nhìn ta .

“Không để bọn họ dừng.”

Sau khi Thôi Cảnh Hành đi , tin tức bên ngoài gần như đứt hẳn.

Hơn mười ngày sau , lúc ngục tốt đưa cơm mới lỡ miệng nói một câu, rằng châu nha đã niêm phong sổ mới, những thư lại trước kia theo ta thanh tra hộ tịch cũng đều bị đình chức.

Ta hỏi:

“Cuối cùng vẫn dừng rồi ?”

Hắn đẩy bát cơm qua song sắt.

“Người trên đ.á.n.h nhau , kẻ chịu khổ vẫn là người dưới .”

Đến hơn ngày thứ sáu mươi, trong lao đột nhiên bắt đầu bị nhét thêm người .

Đợt đầu là đào binh.

Một nam nhân cổ chân bị xiềng mài đến m.á.u thịt lẫn lộn, vào lao liền ngồi xổm dưới chân tường c.h.ử.i suốt nửa đêm.

Ta hỏi hắn vì sao bỏ trốn.

Hắn nói huyện nha lại dựa theo sổ cũ trưng đinh. Phụ thân hắn c.h.ế.t bốn năm vẫn còn tên trong sổ, huynh trưởng mất tích hai năm cũng chưa ai xóa tên.

Quan sai tính nhà hắn có bốn nam đinh, cuối cùng trói cả hắn lẫn đệ đệ mười lăm tuổi đi .

Mấy ngày sau , huyện Thanh Hà lại đưa tới hơn mười phạm nhân.

Lần này là những bách tính đã đập phá doanh trưng đinh.

Có người nói huyện không gom đủ binh, liền tới những thôn lưu dân vừa nhập hộ bắt người .

Mấy thôn khó khăn lắm mới ổn định được , chỉ qua một đêm đã chạy mất hơn nửa.

Không lâu sau , lương thực cũng loạn.

Tiền tuyến thúc gấp, châu huyện vẫn dựa theo sổ hộ cũ mà phân bổ xuống.

Tên người c.h.ế.t vẫn có lương, hộ đã bỏ trống vẫn có người tới thu.

Thu không đủ, nha sai liền vào thôn khuân đồ.

Phong Ninh là nơi đầu tiên đốt huyện nha.

Ngày hôm sau , nhà lao châu lại nhét thêm hơn hai mươi người .

Ngay cả ngục tốt đưa cơm cũng mắng:

“Bên ngoài sắp lật trời rồi .”

Sáng ngày thứ bảy mươi tám, bốn cổng châu thành đóng c.h.ặ.t, ngựa ngoài nha môn chạy đi chạy lại suốt buổi sáng.

Giữa trưa, cửa lao cuối cùng cũng mở.

Thôi Cảnh Hành đi trước nhất.
Truyện được đăng tải duy nhất tại Sime Ngôn Tình: https://simengontinh.com/mot-doi-ba-ten/chuong-16

Hắn gầy đi rất nhiều, giữa mày mắt toàn là vẻ mệt mỏi. Quan phục cũng không còn chỉnh tề như trước , vạt áo đầy nếp gấp, trên vai còn phủ bụi đường chưa kịp giũ.

Theo sau hắn là Chu Thị lang của Hộ bộ.

Chu Thị lang bước vào cũng không ngồi , trực tiếp ném một quyển sổ quân lên bàn.

“Một doanh phía bắc, trong sổ báo mấy nghìn người . Mấy ngày trước địch quân áp sát, số người thật sự có thể lên thành thiếu gần một nửa.”

Ta mở vài trang.

Họ tên, quê quán, đã lĩnh bao nhiêu quân lương đều ghi đầy đủ.

Ông lại lấy ra một quyển sổ hộ.

“Mấy châu khác cũng vậy . Người c.h.ế.t vẫn treo tên trong sổ, người bỏ trốn không ai xóa tên, trong điền trang giấu mấy nghìn người sống mà quan phủ lại chẳng biết lấy một người .”

“Muốn trưng binh thì tìm không thấy người . Muốn thu lương, dựa theo sổ cũng thu không nổi.”

Ta hỏi:

“Hộ bộ chưa thanh tra lại ?”

“Đã tra.”

Chu Thị lang lại đưa thêm mấy quyển sổ mới.

“Dựa theo phương pháp ba châu của các ngươi làm lại sổ: đồng hương bảo chứng, đối chiếu khế ước cũ, tất cả đều đã viết vào điều lệ.”

Ta lật vài trang, rất nhanh đã nhìn ra vấn đề.

Mỗi cột đều được điền kín, không chừa lấy một chỗ trống.

“Những sổ này ai tra?”

“Các huyện tự tra rồi tự báo lên.”

Ta khép sổ.

“Vậy đương nhiên không tra ra .”

Chu Thị lang cau mày.

“Ý gì?”

“Trước kia huyện giấu bao nhiêu người , bây giờ vẫn để huyện tự báo. Điền trang giấu bao nhiêu hộ, cũng vẫn hỏi trang đầu lấy sổ.”

Ta mở lại quyển trên cùng, chỉ vào một hộ.

“Loại sổ này càng viết đầy đủ, càng không thể tin.”

Chu Thị lang nhìn ta .

Ta nói tiếp:

“Chúng ta ở ba châu tra hộ tịch chưa bao giờ chỉ nhìn một nơi. Sổ hộ đối với địa khế, địa khế đối với hôn thư; không tìm được thì lật sổ chùa, sổ cứu tế cũ, rồi hỏi người cùng thôn.”

“Trang đầu nói chỉ có bảy mươi hộ thì phải vào trang đếm bếp, hỏi người . Quân doanh báo ba nghìn thì phải tới doanh điểm từng người .”

Chu Thị lang nói :

“Những cách này Hộ bộ đều đã viết vào điều lệ.”

“Viết vào không có tác dụng, phải có người thật sự đi làm .”

Ta đẩy sổ trở lại .

“Những thư lại từng theo ta chạy ba châu đâu ?”

Trong phòng yên đi một chút.

Thôi Cảnh Hành nói :

“Có người bị đình chức, có người vẫn đang chờ xét.”

Ta nhìn Chu Thị lang.

“Thả bọn họ ra trước .”

Chu Thị lang cau mày.

“Hôm nay ta tới là hỏi ngươi làm thế nào dẹp loạn trước mắt.”

“Ta một mình dẹp không nổi.”

Ta chỉ vào đống sổ trên bàn.

“Những thứ này một mình ta cũng tra không hết.”

Ngoài cửa lao lại có phạm nhân bị áp giải vào , xiềng sắt kéo trên nền đá vang một đường.

Ta đợi tiếng động qua đi mới tiếp tục:

“Các người muốn ta ra ngoài thì gọi những người cũ trở lại , cấp cho họ công văn có quyền vào điền trang, tra hồ sơ cũ, kiểm quân tịch.”