Ta Cứu Thanh Quan, Nhưng Không Xóa Tội

Ông chuyển đến một huyện nhỏ, sống bằng việc dạy học và giúp người dân viết đơn khiếu nại. Có người tìm đến nhờ ông phân tích hồ sơ, có người nhờ ông đọc những văn bản pháp luật khó hiểu. Ông không tự nhận mình là người hiểu hết công lý, cũng không kể chuyện cũ để xin thương hại.

Khi có người hỏi vì sao một vị quan từng nổi tiếng thanh liêm lại rời bỏ chức vụ, ông chỉ nói :

“Ta đã ký vào một bản kết luận khi chứng cứ chưa đầy đủ. Ta không thể tiếp tục ngồi ở vị trí ấy như thể chưa có chuyện gì xảy ra .”

Ông không được tất cả mọi người tha thứ.

Cũng không cần ai phải tha thứ cho mình .

Điều ông có thể làm là không lặp lại sai lầm cũ.

Kỷ Tầm Châu không đến thăm ông.

Nàng chỉ nhận được một lá thư ngắn, trong đó Úc Đình Phác thông báo rằng ông đã giao toàn bộ sổ sách còn giữ cho cơ quan giám sát, đồng thời viết lại những vụ việc mình từng xử lý nhưng chưa có đủ căn cứ.

Cuối thư, ông viết :

“Ta không biết việc này có giúp được ai hay không . Nhưng ta không muốn sự im lặng của mình tiếp tục trở thành lý do để người khác chịu oan.”

Kỷ Tầm Châu đọc xong, cất lá thư vào hộp hồ sơ.

Nàng không trả lời.

Có những mối quan hệ không cần phải kết thúc bằng tha thứ hay căm hận. Chỉ cần mỗi người tự chịu trách nhiệm về con đường mình đã chọn.

Nửa năm sau , Kỷ Tầm Châu nhận được một bức thư từ huyện Lạc Bình.

Người gửi là con gái của một viên thư lại từng bị cách chức vì làm thất lạc hồ sơ thuế. Nàng ta viết rằng cha mình bị kết luận đã biển thủ tiền thuế, nhưng hồ sơ có nhiều điểm không khớp. Một số khoản thu được ghi vào sổ tổng nhưng không có biên nhận, còn những biên nhận thực tế lại không được đưa vào bản kết luận.

Bức thư không cầu xin Kỷ Tầm Châu minh oan ngay.

Nó chỉ xin nàng xem qua hồ sơ và chỉ ra những điểm cần kiểm tra.

Kỷ Tầm Châu đọc hết bức thư, rồi lấy giấy b/út.

Nàng viết trả lời, yêu cầu người gửi cung cấp bản sao hồ sơ gốc, biên nhận thu thuế, sổ giao nhận và lời khai của những người trực tiếp tham gia. Nàng cũng dặn rằng không được tự ý sửa chữa tài liệu, không được ép nhân chứng xác nhận điều họ không nhớ, và phải ghi rõ nguồn gốc của từng bản sao .

Viết xong, nàng đưa thư cho người chuyển phát.

Tần bá đứng bên cạnh, nhìn nàng hồi lâu.

“Tiểu thư định tiếp tục điều tra những vụ án như vậy sao ?”

Kỷ Tầm Châu nhìn ra ngoài cửa.

“Ta chưa biết có thể giúp được bao nhiêu người .”

“ Nhưng tiểu thư vẫn muốn làm ?”

“Ta muốn có một nơi để những người không biết phải tìm ai có thể gửi chứng cứ đến.”

Tần bá gật đầu.

“Vậy ta sẽ giúp tiểu thư sắp xếp hồ sơ.”

Kỷ Tầm Châu mỉm cười .

Nàng không có quyền lực lớn, cũng không có một đội ngũ quan lại riêng. Nàng không thể đi khắp thiên hạ, càng không thể tự mình xét xử mọi vụ án.

Nhưng nàng có thể làm một việc: giúp người khác hiểu rằng một lời buộc tội không phải là sự thật chỉ vì nó được viết trên giấy; một người bị nghi ngờ không tự động trở thành tội phạm; và một người có thanh danh tốt cũng không được miễn kiểm tra khi có chứng cứ bất lợi.
Truyện được đăng tải duy nhất tại Sime Ngôn Tình: https://simengontinh.com/ta-cuu-thanh-quan-nhung-khong-xoa-toi/chuong-15

Nàng bắt đầu lập một hệ thống lưu trữ riêng, ghi rõ từng vụ việc, từng người cung cấp tài liệu, từng nguồn chứng cứ và từng kết luận đã được xác minh.

Những tài liệu chưa đủ căn cứ được đặt vào một ngăn riêng, không dùng để kết tội ai.

Những trường hợp có nguy cơ bị hủy chứng cứ được ưu tiên sao lưu, niêm phong và giao cho cơ quan có thẩm quyền.

Nàng không muốn tạo ra một nơi để mọi người kể lể oan khuất rồi mặc nhiên tin rằng họ đúng.

Nàng muốn tạo ra một nơi mà những người có oan khuất có thể bắt đầu tìm kiếm sự thật.

Đó là công việc chậm chạp, đôi khi khiến người ta thất vọng.

Có vụ án không đủ chứng cứ để kết luận.

Có người nói dối.

Có người cố tình che giấu phần sai phạm của mình .

Có người thật sự bị oan nhưng không thể tìm lại những tài liệu đã mất.

Kỷ Tầm Châu không thể giải quyết tất cả.

Nhưng nàng không còn cho rằng chỉ có hai lựa chọn: cứu người hoặc bỏ mặc người .

Đôi khi, điều cần làm trước tiên chỉ là xác định chính xác người ấy đã bị buộc tội vì điều gì, chứng cứ nào chứng minh điều đó, và phần nào trong lời buộc tội vẫn chưa được xác minh.

Một khi những câu hỏi ấy được đặt ra , sự thật mới có cơ hội xuất hiện.

Một năm sau khi vụ án quân lương được mở lại , triều đình ban hành quy định mới về việc lưu trữ và kiểm tra hồ sơ quân nhu.

Các bản kiểm kê bổ sung phải ghi rõ nguồn số liệu, người lập, người kiểm tra và căn cứ đối chiếu. Văn thư liên quan đến việc điều quân phải có bản lưu tại cả cơ quan phát đi lẫn cơ quan tiếp nhận. Việc sử dụng ấn tín sau khi niêm phong phải có biên bản, người chứng kiến và lý do cụ thể.

Những quy định ấy không thể ngăn mọi hành vi phạm tội.

Nhưng chúng khiến việc làm giả hồ sơ khó khăn hơn, đồng thời tạo ra dấu vết để điều tra khi có bất thường.

Ngày quy định mới được công bố, Kỷ Tầm Châu không đến dự lễ.

Nàng đang ở một huyện xa, giúp kiểm tra vụ án thuế mà người con gái viên thư lại gửi đến.

Vụ án ấy cuối cùng cho thấy viên thư lại không biển thủ toàn bộ số tiền bị cáo buộc. Ông ta từng mắc sai sót trong việc ghi chép, nhưng một phần tiền thuế đã bị chuyển qua tay người khác. Ông vẫn phải chịu trách nhiệm về việc quản lý hồ sơ cẩu thả, song bản án biển thủ bị hủy bỏ ở phần không có chứng cứ.

Khi nhận được tin, con gái ông bật khóc .

Kỷ Tầm Châu không nói rằng nàng đã cứu được cha cô ta .

Nàng chỉ nhắc:

“Đừng quên giữ bản sao của quyết định. Nếu có người hỏi lại , hãy đưa ra đúng văn bản. Đừng thêm những điều chưa được chứng minh vào câu chuyện của mình .”

Cô gái lau nước mắt, gật đầu.

Trên đường trở về Tĩnh Khuyết, Kỷ Tầm Châu đi qua một cánh đồng vừa gặt. Những bó rơm được xếp thành từng hàng, mùi đất ẩm thoảng trong gió. Xa xa, một đoàn xe chở lương thực đang đi về phía trạm tiếp tế.

Nàng dừng chân nhìn đoàn xe.

Ngày trước , nàng từng nghĩ công lý là phải tìm ra kẻ thù, khiến hắn chịu trừng phạt, rồi trả lại mọi thứ cho người bị hại.

Bây giờ nàng biết , công lý không phải một chiếc cân chỉ cần đặt đúng hai vật lên là tự động cân bằng.